1. ŞANZIMANLARA GİRİŞ

Mekanik şanzıman; mekanik bir sistemde gücü ileterek, belirli bir süre için bir motordan kullanıcıya enerji aktarmak için gerekli olan elemanların birleşiminden oluşmaktadır:

Bu gücün motordan şanzımana aktarımı genellikle tahrik mili aracılığıyla gerçekleşir. Kullanıcı mili (tahrik edilen mil de denir) ise bu gücün şanzımandan kullanıcıya aktarılmasını sağlar.

Kullanıcıya ulaşan güç hiçbir zaman motordan gelen güce eşit olamaz. Aslında, aktarım sırasında bu gücün bir kısmı sürtünme veya ısı sebebiyle yok olacaktır. Oluşturan güce kıyasla ne kadar güç kullanıldığını değerlendirmek için verim değeri (η) kullanılır:

burada:

• Tahrik Gücü (P_m)= Yararlı Güç (P_u) + Kaybedilen Güç (P_d).
• M_m ve M_r, sırasıyla tahrik torku ve direnç torkudur.
• ω_m ve ω_u, sırasıyla tahrik milinin açısal hızı ve kullanıcı milinin açısal hızıdır.

Tahrik gücü genellikle aşağıdaki gibi ifade edilir:

Burada; n_m, tahrik milinin dakikada devir sayısı (rpm) olarak ifade edilen tur sayısı ve 9.55 ise saniyede rpm cinsinden radyanları dönüştürmek için çevirme faktörüdür.

Şanzımanın karakteristik parametresi, tahrik mili ile tahrik edilen milin açısal hızları arasındaki oran olan iletim oranıdır (τ):